KUJAWSKO-POMORSKA SZKOŁA WYŻSZA

W BYDGOSZCZY

 

WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY

 

MUZYKA JAKO CZYNNIK HAMUJĄCY AGRESJĘ
U DZIECI SZEŚCIOLETNICH

 

 Kinga Katarzyna Lewandowska

 Nr albumu: pody 544

 

 

EDUKACJA PRZEDSZKOLNA

 I WCZESNOSZKOLNA

 

 

 

                                                                

 

 

Praca przyjęta                                                                        Praca dyplomowa

                                                                                              napisana pod kierunkiem

data i podpis promotora                                                        dr Tatiany Walkowiak        

 

 

BYDGOSZCZ 2009

           

 

 

 

 

 

SPIS TREŚCI:

 

 

Wstęp

 

 

Rozdział 1:  Co to jest muzyka?

 

1.      Pojęcie muzyki

2.      Rodzaje muzyki

 

Rozdział 2: Słuchanie muzyki i śpiewu przez dzieci 6-letnie

 

1.      Słuchanie muzyki instrumentalnej

2.      Słuchanie muzyki relaksacyjnej

3.      Słuchanie śpiewu

 

Rozdział 3: Zabawy i ćwiczenia muzyczne hamujące agresję

 

1.      Zabawy rytmiczne przy muzyce

2.      Zabawy porządkowe i przestrzenne

3.      Zabawy i ćwiczenia hamujące i pobudzające

 

Zakończenie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

      WSTĘP

 

          Muzyka to nieodzowny element życia każdego człowieka i dlatego podjęłyśmy się napisania tej pracy.

„Aktywne wychowanie przez sztukę kieruje na właściwą drogę proces wychowawczy, pobudza wyobraźnię, daje możliwości poszukiwania własnych dróg twórczych i pozwala na rozwój osobowości”.[1] Kształcenie dzieci w wieku przedszkolnym jest niezwykle ważne dla ich ogólnego rozwoju. Dzieci poznają otaczający świat przede wszystkim przez wrażenia zmysłowe: wzrokowe, słuchowe i dotykowe. Podczas obserwacji zjawisk muzycznych dzieci dokonują spostrzeżeń wymagających od nich koncentracji uwagi, co ma ogromny wpływ na rozwój pamięci i myślenia. „Głównym celem kształcenia muzycznego w przedszkolu jest przyczynienie się do ogólnego rozwoju dzieci”.[2]

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego zakłada, że dzieci kończące przedszkole i rozpoczynające szkołę podstawową powinny między innymi:

- śpiewać piosenki z repertuaru dziecięcego oraz łatwe piosenki ludowe;

- w skupieniu słuchać muzyki, także poważnej;

- wyrażać ruchem charakter słyszanej muzyki.

Już sama podstawa programowa wskazuje, jak ważna w życiu dziecka jest muzyka, ponieważ ona jako jedyna dziedzina sztuki dociera do odbiorcy bez konieczności przygotowania się do tego odbioru. „Muzyka jest sztuką, która chyba najbardziej fascynuje dzieci i przemawia do ich wyobraźni. Nie mając wyrobionych kryteriów oceny, dzieci przyjmują bezkrytycznie każdą przedstawioną propozycję muzyczną…. Z tego względu należy dbać o przekazywanie dzieciom dobrych wzorców, aby nie zepsuć ich smaku estetycznego”.[3]

            Biorąc pod uwagę to, jak wiele mamy rodzajów muzyki, znajdziemy w tej dziedzinie utwory docierające do każdego człowieka.

„Obserwacje dowodzą, że systematyczne umuzykalnianie dzieci przedszkolnych rozwija zalążki trwałych zainteresowań muzyką instrumentalną i wokalną, pogłębia ich wrażliwość na dźwięki, rozwija pamięć melodii, doskonali głos i słuch muzyczny, rodzi potrzebę śpiewania, bardzo pogodny nastrój i w nieznany nam sposób zabarwia psychikę. Te wszystkie wartości stawiają muzykę i śpiew rzędzie najcenniejszych bodźców, jakie docierają do człowieka już we wczesnych latach jego życia”.[4]

            Niniejsza praca ma ukazać możliwości wpływu umuzykalniania na wychowanie dzieci sześcioletnich, począwszy od słuchania poprzez śpiew, rytmikę i taniec.

            Dzieci sześcioletnie potrafią rozpoznawać:

- zjawiska akustyczne;

- zjawiska przyrody;

- głosy ptaków, zwierząt, pojazdów;

- kierunek słyszanego głosy i jego natężenie;

- rodzaje instrumentów (ich brzmienie i budowę);

Ponadto potrafią one słuchać, odtwarzać, rozpoznawać piosenkę dziecięcą, ludową, poruszać się podczas słuchania muzyki, odtwarzać nagrania, tworzyć muzykę oraz znają proste kroki taneczne.

Praca nasza została podzielona na trzy teoretyczne rozdziały.

Rozdział I poświęciłyśmy muzyce, prezentując  przede wszystkim charakterystykę muzyki i jej rodzaje

W II Rozdziale pracy opisujemy jak słuchanie muzyki i śpiewu wpływa na ludzi a zwłaszcza na dzieci w wieku przedszkolnym.

Rozdział III pracy zawiera opis zabaw rytmicznych, porządkowych i przestrzennych oraz ćwiczeń hamujących i pobudzających dla dzieci.

Do każdego z rozdziałów przygotowałyśmy konspekty zajęć z wykorzystaniem różnych piosenek, wierszy, a także zabaw rytmicznych, porządkowych, przestrzennych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    Rozdział I

      Co to jest muzyka?

 

1.      Pojęcie muzyki

 

Muzyka jest to sztuka, której materiałem są dźwięki wydobywane przez głos ludzki i instrumenty muzyczne, posiadające dynamikę, czas trwania, artykulację, melodykę, harmonikę, metrum, rytm i formę. „Muzyka powstała i rozwijała się w nierozerwalnym związku z życiem gromady ludzkiej, z jej pracą, zabawą, walkami, modlitwami, obrzędami i rozmaitymi zdarzeniami życia społecznego. Nie występowała ona oddzielnie, lecz łączyła się z poezją i tańcem. Z czasem usamodzielniła się i stała się sztuką odrębną”.[5] Muzyka jest sztuką piękną, która działa na naszą psychikę przy pomocy dźwięków, które są uporządkowane według pewnych zasad. Dzieło muzyczne składa się z kilku podstawowych elementów, takich jak:

- rytm muzyczny: następstwo ujętych w ściśle określone schematy dźwięków;

- melodia: szereg następujących po sobie dźwięków różnej wysokości, ułożonych      według pewnego sensu muzycznego;

- harmonia: współbrzmienie kilku dźwięków i ich następstwo;

- dynamika: określa natężenia siły dźwięków;

- agogika: określa tempo utworu oraz jego zmiany;

- barwa dźwięku: jest ona zależna od instrumentu, ponieważ ten sam dźwięk zagrany na innych instrumentach posiada różny charakter.

Muzyka ma ogromny wpływ wychowawczy oraz często ma znaczenie tam, gdzie zawiodły inne metody oddziaływania. Przez różnorodny kontakt z muzyką zaspokajane są podstawowe potrzeby psychiczne dzieci, takie jak potrzeba ruchu, radości i osiągania sukcesów. Kontakt z muzyką rozwija zainteresowania dzieci, a także kształtuje cechy woli i charakteru. Proces nauczania, w którym częstym elementem jest muzyka, jest bardziej efektywny. „Efektywność rozwoju uzdolnień muzycznych w dużej mierze uzależniona jest od wrodzonych predyspozycji. (…) Obejmuje zarówno wrażliwość na poszczególne elementy muzyki, takie jak: czas trwania dźwięków, ich wysokość, barwę, jak i wrażliwość na treści emocjonalne zawarte w utworach, zwaną muzykalnością”.[6]

Działania dydaktyczne powinny więc zmierzać w kilku kierunkach:

1. Zapoznanie dzieci z językiem muzycznym,

2. Rozwijanie umiejętności muzycznych,

3. Rozwijanie wrażliwości na treści emocjonalne podczas słuchania utworów muzycznych,

4. Rozwijanie muzycznych zainteresowań.

Każde dziecko inaczej reaguje na muzykę. U bardziej wrażliwych występują silne reakcje emocjonalne, w zależności od nastroju muzyki. Każde dziecko czuje wewnętrzną potrzebę śpiewania. Często zdarza się, że dzieci spontanicznie intonują zasłyszane lub stworzone przez siebie melodie. Piosenka to najprostszy i najbliższy dziecku utwór muzyczny, który jest ono w stanie zrozumieć, przeżyć, przyswoić i odtworzyć. Dzieci potrafią w pełni przeżywać muzykę i dlatego należy pobudzać ich muzykalne zainteresowania.

Muzyka działa silnie na naszą psychikę, budzi nastroje, uczucia i wzruszenia składające się na tzw. przeżycia estetyczne. Muzyka, jak każda inna sztuka, jest komunikatywna, w swoisty sposób wyraża określone treści i dzięki temu może działać mobilizująco na człowieka.

 

2.      Rodzaje muzyki

„Podział muzyki uzależniony jest m.in. od aparatu wykonawczego, formy, przeznaczenia”.[7]

1. Muzyka solowa (na jeden głos czy instrument) lub zespołowa, która dzieli się na:

- muzykę kameralną – małe zespoły od 2 do 9 instrumentów;

- muzykę symfoniczną – utwory na wielką lub małą orkiestrę;

- muzykę operową – przedstawienia teatralne, gdzie mowa jest zastąpiona śpiewem z towarzyszeniem orkiestry;

- muzykę przeznaczoną dla różnych zespołów: popularnych, rozrywkowych bądź szkolnych.

         2. Muzyka wokalna (śpiewana).

         3. Muzyka instrumentalna – wykonywana na instrumentach.

         4. Muzyka wokalno – instrumentalna, jak np. opera, oratorium, pieśni z towarzyszeniem instrumentalnym.

                        Ze względu na przeznaczenie i charakter muzykę można podzielić na religijną i świecką; ludową i wojskową; elektroniczna i mechaniczną oraz rozrywkową.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rozdział II

Słuchanie muzyki i śpiewu przez dzieci 6-letnie

 

1.     Słuchanie muzyki instrumentalnej

 

Muzyka instrumentalna jest to po prostu sama muzyka, bez głosu ludzkiego.  „Słuchanie muzyki to forma zajęć traktowana przez liczny ogół  pedagogów – muzyków jako ważna w kształceniu muzycznym. Słuchanie muzyki jest okazją by zetknąć dziecko z twórczością muzyków, z wielkimi dziełami muzyki. Jest to również okazja pokazania dzieciom różnych instrumentów muzycznych i różnych wykonawców”.[8]

„Słuchanie i przeżywanie muzyki w wielu aspektach łączy się z aktywnością ruchową. Od samego początku muzyka wyzwala w człowieku potrzebę ruchu. Tak zrodził się taniec, czy później balet. Kinetyka ciała w postaci rytmicznych skurczów mięśni lub całego ciała jest reakcją na rytm, tempo czy dynamikę słyszanego utworu. Owo specyficzne przeżywanie muzyki jest cechą wrodzoną każdego człowieka. (…) Zasadniczą funkcją słuchania muzyki jest dostarczenie odbiorcy estetycznych doznań muzycznych - zarówno będących rezultatem własnej działalności wykonawczej, jak też działalności słuchowej (słuchanie nagrań z płyt, kaset magnetofonowych lub uczestnictwo w koncertach muzyki granej „na żywo”). Tak w jednym jak i w drugim przypadku człowiek musi wykazać charakterystyczny dla muzyki rodzaj aktywności: aktywność słuchowa. Takie poznawanie muzyki jest niezbędnym warunkiem kształcenia zdolności takich  jak: pamięć muzyczna, wyobraźnia muzyczna.[9]

Słuchanie muzyki zwłaszcza dla dzieci sześcioletnich i młodszych to trudne zadanie,  ponieważ wymaga ono uważnego śledzenia utworu, dużej aktywności wyobraźni  a także dlatego, że dzieci w tym wieku nie potrafią się  skoncentrować na utworach muzycznych dłużej niż 1- 3 minut,  chyba że są to utwory tworzone przez nie same.

Możliwości dzieci w wieku przedszkolnym do przeżywania i zrozumienia muzyki są bardzo małe, ponieważ posiadają one nieznaczny zasób wiedzy w tym temacie. Dlatego też  dla dzieci w przedszkolu najczęściej wybieramy do słuchania utwory krótkie i o dużej dynamice, które są łatwiejsze do zapamiętania  i chętniej się ich słucha.

Cele, dla których uczymy dzieci słuchać muzyki to głównie rozwijanie wrażliwości słuchowej dziecka, rozwój muzykalności, rozwój ekspresji ruchowej dziecka, zapoznanie go z ważnymi dziełami i kompozytorami, a także zapoznanie go z instrumentami muzycznymi i ich nazwą.

Nauka słuchania muzyki jest formą braną szeroko pod uwagę w systemie nauczania Kodaly'a[10].

Do dzieci docierają zewsząd różne dźwięki, odgłosy (samochody, czy kwilenie ptaków) jednak nie zawsze dźwięki te są przez nie odbierane. Rola nauczyciela polega na kierowaniu uwagi dzieci na otaczające je dźwięki. Istnieje  kilka warunków, które muszą zostać spełnione, w przypadku słuchania muzyki w przedszkolu:

- Jeśli nie możemy zainteresować dzieci słuchanym utworem, trzeba go skrócić, co zresztą dotyczy wszelkiego typu zajęć przedszkolnych.

- Wybieramy do słuchania dwa- trzy krótkie utwory, które powinny zostać powtórzone kilka razy, ponieważ utwór muzyczny jest wówczas lepiej rozumiany. Powinny to być utwory najbardziej odpowiednie dla określonego wieku dziecka.

- Nauczyciel powinien pomóc dziecku zrozumieć dany utwór, wyjaśnić na co dziecko powinno zwrócić uwagę słuchając go.

- Trzeba wybrać dla dzieci utwory kontrastowe, ponieważ łatwiej jest im uchwycić różnice w utworach, np. w szybkości tempa, czy w nastroju utworu.

 

2.      Słuchanie muzyki relaksacyjnej

 

Muzyka relaksacyjna są to zwłaszcza utwory instrumentalne o małej dynamice. Do muzyki relaksującej możemy zaliczyć między innymi muzykę poważną, ale przede wszystkim są to nagrania śpiewu ptaków, szumu morza, odgłosów przyrody.

Muzyka jest od wielu lat stosowana do:

- poprawy kondycji psychicznej i fizycznej,

- usprawnienia funkcji percepcyjno- motorycznych,

- relaksacji i odpoczynku,

- poprawy komunikacji z innymi członkami grupy,

- rozładowania negatywnych emocji,

- rehabilitacji.

Muzyka jako forma terapii zaczęła się bardzo szybko rozwijać w XX wieku (w trakcie badań w dziedzinie psychiatrii i psychologii eksperymentalnej stwierdzono, że leczenie z udziałem muzyki daje ogromne rezultaty).

Termin „muzykoterapia” w literaturze światowej pojawił się dopiero w połowie XX wieku. Pochodzi on od greckich słów: mousike- sztuka (zwłaszcza śpiewu i gry na instrumentach) oraz therapeuein  – leczenie. W Polsce rozwój muzykoterapii nastąpił w latach siedemdziesiątych XX wieku, kiedy we Wrocławiu otwarto Instytut Muzykoterapii.

Muzykoterapia jest dziedziną stale rozwijająca się. Została ona podzielona na kilka rodzajów, ze względu na sposób jej wykonywania:

  1. kliniczno - diagnostyczna (w jej zakres wchodzą działania podejmowane przez specjalistów medycyny naturalnej, podstawowym materiałem muzycznym są tu dźwięki natury);
  2. spontaniczna (jest ona wyrazem przeżywanych emocji, na przykład mimowolne nucenie, gwizdanie, wystukiwanie rytmu);
  3. palcamiadoptowana (wykorzystuje się w niej przypadkowy materiał muzyczny;
  4. profilaktyczna (stosowana jest z celach zapobiegawczych, wykorzystuje „właściwy” materiał muzyczny w celu np. uspokojenia pacjenta).

Muzykoterapia jest wskazana do stosowania w pracy z:

- dziećmi mającymi trudności w nauce czytania i pisania (z dysleksją),

- dziećmi nadpobudliwymi, zahamowanymi,

- osobami upośledzonymi umysłowo.

Słuchanie muzyki relaksującej w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym daje zaskakujące rezultaty. Jestem nauczycielem wychowawcą dzieci sześcioletnich i dość często staram się słuchać z dziećmi tego rodzaju muzyki. Trzeba przyznać, że jest ona świetnym sposobem zwłaszcza na „wyciszenie” dzieci.

 

 

3.       Słuchanie śpiewu

 

Mowa, a zatem również śpiew, powstaje za pomocą aparatu głosowego. W jego skład wchodzą narządy takie, jak: krtań, tchawica, wiązadła głosowe, aparat oddechowy (przepona i płuca), jama gardłowa i nosowa, zatoki oboczne nosa, język, zęby i wargi.

Mówienie, śpiew to skutek przechodzenia przez krtań słupa powietrza, które zostało wprowadzone w drganie poprzez struny głosowe. Struny głosowe to dwa cienkie twory zbudowane z tkanki. Mięśnie krtani powodują wydłużanie, bądź skracanie strun głosowych. W ten sposób można nadać głosowi wysokość i dynamikę. Jama gardłowa, jama nosowa, oraz zatoki oboczne nosa są odpowiedzialne za wzmocnienie i barwę głosu.

Zanim człowiek poznał, stworzył różne proste instrumenty muzyczne oraz nauczył się nimi posługiwać, umiał się posługiwać swoim głosem. Przecież to głównie głos służy od zawsze do porozumiewania się. Słuchając czyjegoś głosu możemy poznać uczucia, nastrój słuchanej osoby.

Śpiew natomiast  uspokaja nas, pokazuje nasze uczucia.  Śpiew zbiorowy ułatwia nam zasymilowanie się z daną grupą, daje możliwość wspólnego działania, zwłaszcza dzieciom zalęknionym, czy zahamowanym pozwala się uaktywnić.

Śpiew jest także bardzo ważny w fizycznym rozwoju dziecka, ponieważ poprzez śpiew wzmacnia się aparat głosowy i układ oddechowy, zatem  dziecko śpiewając dotlenia organizm, co z kolei pomaga w rozwoju klatki piersiowej.

Aparat głosowy u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym jest bardzo delikatny, dlatego też trzeba szczególnie uważać, aby dzieci nie nadwyrężały głosu krzykiem. Ponadto należy pamiętać o prawidłowym oddechu:

- nabieramy powietrze nosem, przy lekko rozchylonych ustach, a wydychamy ustami,

- zwracamy uwagę  na szerokie otwieranie ust, podczas mówienia czy śpiewania.

Aby opanować umiejętność prawidłowego oddechu niezbędne jest wykonywanie ćwiczeń usprawniających aparat oddechowy. Są to ćwiczenia na zwiększenie pojemności płuc i na siłę mięśni przepony.

Ćwiczenia oddechu oraz ćwiczenia dążące do rozszerzenia rozpiętości skali głosu były wykonywane podczas nauki śpiewu już w czasach Peryklesa.

Ćwiczenia emisji głosu w oparciu o piosenkę poprawiają wymowę oraz pomagają w usuwaniu wad wymowy.

Pierwsi autorzy podręczników do nauki śpiewu to Konrad von Zaboru i B.Rosetti z Werony (1529 rok). Zalecali oni aby zwracać szczególną uwagę nie tyle na wyrażanie treści utworu, ale na piękno dźwięku.

Rewolucyjne dzieło „Dyskurs o głosie” opracował w 1562 roku lekarz i filozof z Neapolu G.C Maffei. Wówczas po raz pierwszy nauka śpiewu została oddzielona od nauki  muzyki.

„Analizując znaczenie śpiewu dla nas współcześnie żyjących, a szczególnie dla dzieci, których kształcenie muzyczne jest sprawą priorytetową, dochodzimy do wniosku, iż rola i znaczenie śpiewu w ich rozwoju ma fundamentalne znaczenie. Najprostszym utworem muzycznym, w którym dziecko wykorzystuje śpiew jest piosenka. Bierze się to stąd, że piosenka pod względem „rozmiarów” jest utworem krótkim, swoistą miniaturą. Dlatego też dziecko jest w stanie ją zrozumieć, przeżyć, zapamiętać i odtworzyć. Jako, że piosenka łączy muzykę i słowo, ułatwia pierwsze kontakty z trudną w odbiorze, abstrakcyjną sztuką dźwięków”.[11]

Kiedy planujemy zajęcia ze śpiewem czy słuchaniem śpiewu należy pamiętać o kilku zasadach takich, jak:

- piosenka musi być łatwa do zapamiętania (dobrze, jeśli się rymuje i jest krótka),

- piosenka powinna być rytmiczna,

- tekst piosenki powinien współgrać z tematem pozostałych zajęć (tak jak wszystkie zajęcia w przedszkolu muszą być zgodne np. z porą roku, czy z różnymi uroczystościami).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    Rozdział III

     Zabawy i ćwiczenia muzyczne hamujące agresję

 

 

  1. Zabawy rytmiczne przy muzyce

Ćwiczenia rytmiczne są bardzo ważne w edukacji przedszkolnej, ponieważ występuje w nich jednocześnie kilka elementów, przede wszystkim muzyka i ruch. Ruch jest czymś nieodzownym dla dziecka natomiast w połączeniu ruchu z muzyką dajemy dziecku możliwość prawidłowego rozwoju, a nawet wyrównywanie pewnych deficytów rozwojowych.

        W ćwiczeniach rytmicznych występują równocześnie trzy momenty: spostrzeganie dźwięków, skojarzenie z pewnym ruchem i uczucie przyjemności towarzyszącej zazwyczaj aktywnej pracy muzycznej. Występuje tu współdziałanie muzyki, woli i uczucia”[12].

Podstawowe zadania zabaw rytmicznych to kształcenie reakcji na sygnał muzyczny i kształcenie umiejętności spostrzegania sygnałów muzycznych.

Z doświadczenie swojego i wielu innych nauczycieli wiem, że zabawy ruchowe przy akompaniamencie muzycznym są jedną z ulubionych zabaw dzieci. Zabawy oraz ćwiczenia rytmiczne można prowadzić z dziećmi w różnym wieku. Wymagania stawiane przez nauczyciela i zagadnienia do realizowania powinny być dostosowane przede wszystkim do ilości dzieci, ich wieku i sprawności fizycznej. Należy wybierać takie zabawy, aby ich układ był dla dzieci prosty i zrozumiały.  Dzieciom mniej sprawnym należy poświęcić więcej uwagi, częściej z nimi ćwiczyć, ale tak, aby ćwiczenia te nie były dla dzieci nudne. W tego typu zabawach podstawą działania ruchowego dzieci jest rytm piosenki, możemy tu prowadzić wiele ćwiczeń, w formie zabawy.

 Do zabaw rytmicznych wielkie znaczenie przywiązywali E. J. Dalcroze, jak i K. Orff. Wnieśli oni wiele nowości do form wychowania muzycznego. Stworzyli własne metody kształcenia muzycznego. Oni obydwaj zaznaczali istotny związek zachodzący między muzyką a ruchem ciała. Ważne, aby podczas zabawy dzieci spełniały określone zadanie, np: rozróżnić tempo muzyki, dynamikę.

W zabawach rytmicznych możemy realizować wiele zagadnień, np.:

- reakcja na przerwę w muzyce (bezruch czy rozluźnienie mięśni),

- reakcja na zmianę dynamiki słuchanej melodii, utworu (cicho-głośno),

- reakcja na zmianę tempa (szybciej-wolniej),

- ćwiczenia na szybką reakcję słuchowo- ruchową,

- ćwiczenia na poczucie rytmu,

- technikę ruchu i tańca,

- zabawy i ćwiczenia uwzględniające różnicę barwy i wysokości dźwięku,

- zabawy i ćwiczenia na kształtowanie orientacji przestrzennej,

- zabawy z uwzględnieniem kształcenia lub utrwalania elementów tańca.

Realizując wciąż jedno zagadnienie możemy przeprowadzić kilka troszkę różniących się od siebie zajęć. W ten sposób będziemy utrwalali ten sam temat muzyczny a przy okazji prowadzili „nowe” zajęcia, w których dzieci będą chętnie uczestniczyły.

Jeżeli zauważymy niepowodzenie, niemożność poradzenia sobie dzieci z danym ćwiczeniem będzie to oznaczało, że musimy szukać nowych rozwiązań gwarantujących osiąganie lepszych rezultatów.

 

 

2. Zabawy porządkowe i przestrzenne.

 

 

Zabawy porządkowe i przestrzenne mają za zadanie przygotować dzieci do sprawnego i szybkiego ustawiania się w różny sposób. Są to ćwiczenia na umiejętność podporządkowania się. Praktycznie wszystkie z tych ćwiczeń wymagają współudziału wszystkich dzieci, lub grup dzieci. Sygnałem kierującym w tych zabawach jest muzyka. Najczęściej dzieci maszerują, podskakują bądź biegają w rytm muzyki, a przerwa w muzyce oznacza sygnał do bezruchu, do ustawienia się. Stosuje się wiele ustawień (pary, szereg, koła) ale trzeba zacząć od najprostszych a z czasem wprowadzać trudniejsze, odpowiednio do możliwości dzieci. Bardzo ważne też jest aby stosować do tego  typu zabaw różne pomoce (szarfy, chorągiewki, obręcze) ponieważ ułatwi to pracę nauczycielowi (będzie mógł szybko zorientować się które dzieci poddają się regulaminowi danej zabawy) i zabawę dzieciom. Tworząc, czy przeprowadzając konkretne zabawy musimy wiedzieć, czego chcemy w tej zabawie nauczyć dzieci.

Zabawy przestrzenne są podobne do zabaw porządkowych, ponieważ zawierają elementy porządkowania różnych ustawień, jednak ich zakres jest szerszy. Maja one za zadanie próbę wyzwolenia dzieciach pewności siebie a także przeciwdziałanie lękom i nieśmiałości.

 

3        Zabawy i ćwiczenia hamujące i pobudzające.

 

Zabawy i ćwiczenia pobudzające mają przede wszystkim za zadanie pobudzanie aktywności dzieci upośledzonych umysłowo.

E.J.Dalcroze stworzył system kształcenia dzieci, w skład którego wchodziły ćwiczenia ruchowe ciała połączone z muzyką. Zdaniem Dalcroza rytmika pobudza rozwój fizyczny i psychiczny, harmonizuje czynności psychiczne, aktywizuje czynności układu nerwowego dziecka. Uważa on, że wielką wartość rehabilitacyjną ma dążność do zharmonizowania mózgu i ciała w ruchu.

Przede wszystkim muzyka poprzez swoją wartość rewalidacyjną, roz­wija sprawność aparatu mięśniowo – ruchowego, sprawność manualną, koordynację ruchową obu rąk, ręki i nogi, kształtuje rytmiczność wykony­wania ruchów w określonym czasie i przestrzeni, rozwija percepcję mię­śniowo – stawowo – ścięgnową, czyli kinestezję, czucie pozycji i ruchów ciała bez kontroli wzroku, kształtuje świadomość ciężaru ciała, oporu, po­łożenia i wzajemnego ruchu części ciała względem siebie. Ponadto kształci sferę intelektualną, rozwija percepcję, zwiększając sprawność spostrzega­nia, zwiększa szybkość reakcji, wzmaga koncentrację i podzielność uwagi, rozwija pamięć i wyobraźnię, wpływa na rozwój myślenia kształtując pod­stawowe procesy, takie jak analizę, syntezę, porównywanie[13]

 

Poza tym muzyka pomaga odreagować stany napięcia emocjonalnego, zmniejsza postawy lękowe, budzi w nas wiarę we własne siły a także kształci umiejętność współdziałania z innymi osobami, ułatwia kontakty z rówieśnikami.

Jeśli chodzi o ćwiczenia hamujące mają one przede wszystkim za zadanie wpływać uspokajająco na układ nerwowy dziecka, dlatego wykorzystuje się je w terapii dzieci nerwicowych.

           Wiadomo, że muzyka stanowi naturalną potrzebę człowieka, a swoim zasięgiem oddziałuje przede wszystkim na emocjonalną sferę osobowości. Ma, zatem możliwość wpływania na całą psychikę ludzką, wywołując określone przeżycia. Może zmieniać stan aktywności systemu nerwowego, wywołując określone zmiany w czynności całego organizmu, może zmie­niać szybkość krążenia krwi, obniżać próg wrażliwości zmysłów, wpływać na wewnętrzne wydzielanie, siłę i szybkość pulsu. Może stać się środkiem o potężnych możliwościach oddziaływania terapeutycznego i rekreacyj­nego, wprowadzając słuchacza w różne nastroje wzbudzając uczucia i emocje [14]

 

 Muzykoterapia w tym przypadku to różnorodne działania muzyczne dostosowane do możliwości dziecka i mające na celu zrelaksowanie dziecka, stworzenie wesołego i przyjemnego nastroju tak, aby dzieci mogły się poczuć bezpiecznie.

Dzieci nadpobudliwe charakteryzują się przede wszystkim tym, iż wykazują skłonność do ruchów mimowolnych. Podczas ćwiczeń przy muzyce dzieci próbują wiernie odtworzyć rytm muzyki a żeby to osiągnąć muszą „zrezygnować” z niepotrzebnych ruchów. W ten sposób uczą się panowania nad swoim ciałem.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 1

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 25.03.2009r.

Temat kompleksowy: „Witamy wiosnę”

Temat zajęć: „Żegnamy Cię Zimo, witamy Cię Wiosno”.

 

Forma organizacji pracy: zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, działanie).

 

Cele:

- zapoznanie dzieci z symbolem żegnanej zimy i witanej wiosny- marzanną,

- kształtowanie u dzieci wyczucia rytmu, poprzez zabawy rytmiczne przy muzyce

 

Dziecko:

- wspólnie z Nauczycielem wykonuje „ marzannę”

- bawi się przy muzyce

 

Zagadnienia realizowane:

- wspólne wykonanie marzanny

- zabawy rytmiczne przy muzyce

 

 

Pomoce: płyta z piosenką pt: „Nie śpijcie kiedy wiosna”, słoma, klej, taśma dwustronna, skrawki materiałów.

 

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie do zajęć: zapoznanie dzieci z symbolem odchodzącej zimy i nadchodzącej wiosny-marzanną,

2. Wysłuchanie piosenki pt: „Nie śpijcie kiedy wiosna”

3. Zabawa rytmiczna.

    W trakcie I i II zwrotki piosenki „Nie śpijcie, kiedy wiosna”. Jedno dziecko jest panią wiosną i interpretuje ruchem czynności „Pani Wiosny” pozostałe dzieci są podzielone na dwie grupy: kwiaty i śpiące zwierzęta, które leżą w pozycji zwiniętej na dywanie, podczas refrenu wszystkie dzieci ilustrują ruchem czynności Pani wiosny.

4.Wykonanie kukły marzanny.

5. Zabawa rytmiczna przy krzesełkach.

    Podczas grania muzyki dzieci biegają dokoła krzesełek (jest ich o jedno mniej od liczby dzieci) w momencie zatrzymania muzyki dzieci siadają na krzesełkach. Dziecko, które nie usiadła na krzesełko odpada. Gra kończy się kiedy zostanie jedno krzesełko i jedno dziecko.

 

Lp

Czynności ucznia

Czynności nauczyciela

1

Chętne dzieci zgłaszają się do odpowiedzi na pytanie, co to jest marzanna

Wytłumaczenie dzieciom, że kukła” marzanna” od wielu lat jest symbolem żegnanej zimy, że palimy ją i, lub topimy aby w ten sposób zaprosić do nas nadchodzącą wiosnę

2

Dzieci słuchają piosenki „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

Nauczyciel śpiewa piosenkę „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

3

Dzieci podczas I i II zwrotki piosenki są wiosną, kwiatami, lub zwierzątkami, podczas refrenu ilustrują ruchem czynności „Pani wiosny”.

Nauczyciel (przed rozpoczęciem zabawy) pokazuje dzieciom i opowiada, na czym polega dana zabawa

4

Dzieci wspólnie z nauczycielem wykonują kukłę marzannę

Nauczyciel pomaga dzieciom w wykonaniu kukły

 

5

Dzieci podczas grania muzyki biegają wokół ustawionych obok siebie krzesełek, na przerwę w muzyce siadają na krzesełkach (krzesełek jest o jedno mniej niż dzieci)

Nauczyciel (przed rozpoczęciem zabawy) tłumaczy dzieciom, na czym polega zabawa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 2

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 25.03.2009r.

Temat kompleksowy: „Witamy wiosnę”

Temat zajęć: „Topimy marzannę”.

 

Forma organizacji pracy: zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, działanie).

 

Cele:

- topienie z dziećmi marzanny,

- kształtowanie u dzieci wyczucia rytmu, poprzez zabawy rytmiczne przy muzyce

 

Dziecko:

- wspólnie z Nauczycielem topi „marzannę”

- bawi się przy muzyce

 

Zagadnienia realizowane:

- spacer - wspólne topienie marzanny

- zabawy rytmiczne przy muzyce

 

Pomoce: płyta z muzyką, instrumenty muzyczne: tamburyny, trójkąty, kołatki, grzechotki

 

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie do zajęć: wytłumaczenie dzieciom gdzie i w jakim celu idziemy.                                                                                                                 2. Spacer z marzanną - po drodze próba wystukiwania na różnych instrumentach muzycznych melodii piosenki „Nie spijcie kiedy wiosna”.

3. Powrót do przedszkola.

4. Zabawa ruchowa „Wycinamy słońce”.

Każde dziecko dostaje od nauczyciela kartkę z narysowanym kołem oraz nożyczki. Dziecko w rytm muzyki wycina koło po narysowanej linii.

 5.Zabawa ruchowa „Raz, dwa, trzy, Pani Wiosna patrzy”.

     Podczas trwania muzyki dzieci biegają po sali, podczas przerwy w muzyce przybierają nieruchomą pozę.

 

Lp

Czynności ucznia

Czynności nauczyciela

1

Przygotowanie się do spaceru

Wytłumaczenie dzieciom celu wycieczki, rozdanie dzieciom instrumentów muzycznych

2

Dzieci podczas spaceru próbują zagrać na instrumentach melodię piosenki „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

Nauczyciel śpiewa piosenkę „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

3

Dzieci w rytm muzyki wycina koło po narysowanej linii

Nauczyciel (przed zabawą) rozdaje dzieciom kartki z narysowanym kołem, mówi, na czym polega zabawa

4

Dzieci podczas trwania muzyki biegają po całej sali, podczas przerwy w muzyce przybierają nieruchomą pozę.

Nauczyciel (przed zabawą) mówi dzieciom, na czym polega zabawa, a podczas zabawy włącza i wyłącza muzykę.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 3

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 30.03.2009r.

Temat kompleksowy: „Święta Wielkanocne”

Temat zajęć: „Zwyczaje wielkanocne”.

 

Forma organizacji pracy: zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, działanie).

 

Cele:

- dziecko wie jak sieje się rzeżuchę,

- uważnie słucha wiersza

- wie jak wygląda cyfra „0”

- kształtowanie u dzieci umiejętności podporządkowania się

 

Dziecko:

- wspólnie z Nauczycielem sieje rzeżuchę

- uważnie słucha wiersza

- wykonuje cyfrę „0” z drutu i bibuły

- bawi się przy muzyce

 

Zagadnienia realizowane

- wspólne sianie rzeżuchy

- czytanie wiersza pt: „Wydmuszki”.

- wprowadzenie liczby i cyfry „0”

- zabawy rytmiczne przy muzyce

 

 

Pomoce: płyta z melodią, drut, kolorowa bibuła, tablica dydaktyczna, małe talerzyki, rzeżucha, obręcze.

 

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie do zajęć, sianie rzeżuchy

2.Wysłuchanie wiersza Doroty Gellner, pt: „Wydmuszki”.

3.Wprowadzenie cyfry „0”. Wykonanie cyfry „0” z drutu i bibuły

4. Zabawy porządkowe i przestrzenne: „Tworzenie koła”, „Wiewiórki do dziupli”, „Wojsko”.

 

 

 

 

 

Lp

Czynności ucznia

Czynności nauczyciela

1

Dzieci układają na talerzykach watę, nasączają ją wodą i sypią na nią nasiona rzeżuchy

Pokazanie dzieciom jak należy siać rzeżuchę

2

Słuchanie wiersza pt: „ Wydmuszki”

Nauczyciel czyta wiersz „ Wydmuszki”.

3

Dzieci próbują wykonać cyfrę „0” z drutu i owinąć drut bibułą

Nauczyciel pokazuje dzieciom cyfrę ‘0” omawia jej zastosowanie, następnie pomaga dzieciom wykonać cyfrę z drutu i bibuły

4

  1. „Tworzenie koła”

Podczas muzyki dzieci bawią się, na przerwę w muzyce i sygnał nauczyciela ustawiają się w jednym kole.

  1. „Wiewiórki do dziupli”

Dzieci są wiewiórkami, każde ma swoją dziuplę-kolorowe kółko. Podczas muzyki dzieci biegają po całej sali na przerwę w muzyce „wskakują” do swojej dziupli.

  1. „Wojsko”

Dzieci stają rzędami za wyznaczonymi dowódcami. Są to oddziały wojskowe. Podczas muzyki marszowej dowódca prowadzi swój oddział w różne strony. Przerwa w muzyce oznacza sygnał do zatrzymania się i ustawienia. Dowódca wybiera do prowadzenia oddziału inną osobę.

Nauczyciel tłumaczy dzieciom, na czym polegają konkretne zabawy, włącza i wyłącza muzykę

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 4

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 31.03.2009 r.

Temat kompleksowy: „Święta Wielkanocne”

Temat zajęć: „Zwyczaje wielkanocne”.

 

Forma organizacji pracy: zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, działanie).

 

Cele:

- dziecko obserwuje dekoracje świąteczne w sklepach

- kształtowanie u dzieci umiejętności podporządkowania się

- dziecko potrafi pokolorować pisankę

 

Dziecko:

- obserwuje dekoracje świąteczne na wystawach sklepowych

- koloruje pisankę

- bawi się przy muzyce

 

Zagadnienia realizowane

- spacer, obserwacja dekoracji świątecznych na wystawach sklepowych

- kolorowanie pisanki

- zabawy rytmiczne przy muzyce

 

 

Pomoce: płyta z melodią, kartka z zarysowym konturem pisanki, kredki, mazaki, szarfy, chorągiewki, piłki.

 

 

 

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie do zajęć, spacer - obserwacja dekoracji świątecznych na wystawach sklepowych

2. Kolorowanie pisanki wielkanocne

3. Zabawy porządkowe i przestrzenne: „Szukaj swojego koła”, „Rzuć i złap piłkę”.

 

 

 

 

 

Lp

Czynności ucznia

Czynności nauczyciela

1

Dzieci obserwują dekoracje świąteczne na wystawach sklepowych

Pokazuje dzieciom dekoracje świąteczne na wystawach sklepowych, omawia je.

2

Koloruje pisankę wielkanocną

Nauczyciel wcześniej przygotowuje kartki z narysowanym konturem pisanki, rozdaje je dzieciom

3

1.      „Szukaj swojego koła”. Dzieci tworzą cztery koła. Każde dziecko ma szarfę w takim kolorze jak pozostałe dzieci w jego kole. Podczas muzyki dzieci maszerują swobodnie po całej sali. Na przerwę w muzyce nauczyciel podnosi do góry chorągiewki w 4 kolorach (takich samych jak szarfy) to sygnał dla dzieci, że ustawiają się w koła zgodnie z kolorem.

2.      „Rzuć i złap piłkę”. Każde dziecko dostaje małą piłeczkę. Podczas muzyki dzieci maszerują po sali, podczas przerwy w muzyce podrzucają piłeczkę do góry i łapią ją.

Nauczyciel tłumaczy dzieciom, na czym polegają konkretne zabawy, włącza i wyłącza muzykę, rozdaje pomoce.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 5

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 23.03.2009 r.

Temat kompleksowy:  „Witamy wiosnę”

Temat zajęć: „Pierwszy dzień wiosny”

 

Forma organizacji pracy- zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, odkrywanie, przeżywanie, działanie); słowna; oglądowa.

 

Cele:

- wyzwolenie wielostronnej aktywności dzieci przez poznawanie, odkrywanie, przeżywanie, działanie

 

Dziecko :

- potrafi dostrzec i opowiedzieć własnymi słowami zmiany zachodzące w przyrodzie wiosną,

- rozumie przysłowie „W marcu jak w garncu”, zna cechy zmiennej pogody marcowej,

- poprzez wąchanie kwiatków dziecko kształci aparat oddechowy.

 

Zagadnienia realizowane

- poznanie zmian zachodzących w przyrodzie wiosną

- poznanie znaczenia przysłowia „W marcu jak w garncu”

- poznanie wiersza „Idzie wiosna wielkimi krokami”

 

Pomoce: - wiersz czytany przez nauczyciela, bądź nagrany na płycie.

 

Przebieg zajęć:

 

1.Wprowadzenie do zajęć - wysłuchanie wiersza pt „Idzie wiosna wielkimi krokami”

2.Zapoznanie dzieci z przysłowiem „W marcu jak w garncu”,

3.Spacer: obserwacja zmian zachodzących w przyrodzie,

4.Szukanie przebiśniegów, wąchanie ich.

 

 

 

 

Lp

Czynności ucznia

Czynności nauczyciela

1

Dziecko słucha wiersza K.Lewandowskiej pt: „Idzie wiosna wielkimi krokami”.

Nauczyciel czyta wiersz.

2

Chętne dzieci zgłaszają się i mówią, co dla nich oznacza przysłowie „W marcu jak w garncu”.

Omawia znaczenie przysłowia „W marcu jak w garncu”.

3

Dziecko samodzielnie ubiera się do spaceru, a podczas spaceru obserwuje zmiany zachodzące w przyrodzie.

Nauczyciel omawia z dziećmi podczas wycieczki, jakie zauważyli zmiany w przyrodzie.

4

Dziecko wącha przebiśniegi.

Nauczyciel pokazuje dzieciom jak wyglądają przebiśniegi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 6

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 24.03.2009 r.

Temat kompleksowy: „Witamy wiosnę”.

Temat zajęć: „Pierwszy dzień wiosny”.

 

Forma organizacji pracy: zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, działanie).

Metoda ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne (elementy).

 

Cele:

- zapoznanie dzieci ze słownym środkiem przekazu (piosenka),

- nauczenie dzieci piosenki,

 

Dziecko:

- uważnie słucha piosenki pt: „Pierwszy dzień wiosny”, (słowa: Grażyna Jędryka, muzyka: Robert Majewski)

- potrafi odtworzyć słowa i melodię piosenki

 

Zagadnienia realizowane

- zajęcia ruchowe

- poznanie piosenki pt: „Pierwszy dzień wiosny”,

- nauka piosenki

 

Pomoce: płyta z piosenką pt: „Pierwszy dzień wiosny”, płyta z melodią słuchane piosenki.

 

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie do zajęć: ćwiczenia samodzielne w oparciu o metodę ruchu rozwijającego W. Sherborne

- kładziemy się na brzuchu i zaczynamy ruszać rękoma (naśladujemy kijanki) i nogami  (naśladujemy żabki),

- zabawa w bociany (chodzenie w kręgu po sali i chodzenie z nogami mocno zgiętymi w kolanach).

2. Dwukrotne wysłuchanie piosenki pt: „Pierwszy dzień wiosny”

3. Nauka tekstu piosenki.

4. Samodzielne odtwarzanie słów i melodii piosenki.

 

 

Lp

        Czynności ucznia

            Czynności nauczyciela

1

Dziecko wykonuje ćwiczenia pokazane przez nauczyciela.

Nauczyciel pokazuje dzieciom i omawia „ćwiczenia”, które będą wykonywały.

2

Dziecko słucha piosenki pt: „Pierwszy dzień wiosny”.

Nauczyciel włącza płytę i śpiewa piosenkę.

3

Dziecko powtarza słowa piosenki po nauczycielu.

Nauczyciel mówi słowa, a następnie śpiewa piosenkę pt: „Pierwszy dzień wiosny”.

4

Dziecko próbuje zaśpiewać piosenkę.

Nauczyciel wspólnie z dziećmi śpiewa piosenkę.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 7

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 25.03.2009 r.

Temat kompleksowy: „Witamy wiosnę”

Temat zajęć: „Żegnamy Cię Zimo, witamy Cię Wiosno”.

 

Forma organizacji pracy: zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, działanie).

 

Cele:

- zapoznanie dzieci z symbolem żegnanej zimy i witanej wiosny- marzanną,

- kształtowanie u dzieci wyczucia rytmu, poprzez zabawy rytmiczne przy muzyce

 

Dziecko:

- wspólnie z Nauczycielem wykonuje „marzannę”

- bawi się przy muzyce

 

Zagadnienia realizowane

- wspólne wykonanie marzanny

- zabawy rytmiczne przy muzyce

 

 

Pomoce: płyta z piosenką pt  „Nie śpijcie kiedy wiosna”, słoma, klej, taśma dwustronna, skrawki materiałów.

 

Przebieg zajęć:

1.Wprowadzenie do zajęć: zapoznanie dzieci z symbolem odchodzącej zimy i nadchodzącej wiosny-marzanną,

2. Wysłuchanie piosenki pt: „Nie śpijcie kiedy wiosna”

3. Zabawa rytmiczna.

    W trakcie I i II zwrotki piosenki „Nie śpijcie, kiedy wiosna”. Jedno dziecko jest panią wiosną i interpretuje ruchem czynności „Pani Wiosny” pozostałe dzieci są podzielone na dwie grupy: kwiaty i śpiące zwierzęta, które leżą w pozycji zwiniętej na dywanie, podczas refrenu wszystkie dzieci ilustrują ruchem czynności Pani wiosny.

4.Wykonanie kukły marzanny.

5. Zabawa rytmiczna przy krzesełkach.

    Podczas grania muzyki dzieci biegają dokoła krzesełek (jest ich o jedno mniej od liczby dzieci) w momencie zatrzymania muzyki dzieci siadają na krzesełkach. Dziecko, które nie usiadła na krzesełko odpada. Gra kończy się kiedy zostanie jedno krzesełko i jedno dziecko.

 

Lp

Czynności ucznia

Czynności nauczyciela

1

Chętne dzieci zgłaszają się do odpowiedzi na pytanie, co to jest marzanna

Wytłumaczenie dzieciom, że kukła” marzanna” od wielu lat jest symbolem żegnanej zimy, że palimy ją i, lub topimy aby w ten sposób zaprosić do nas nadchodzącą wiosnę

2

Dzieci słuchają piosenki „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

Nauczyciel śpiewa piosenkę „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

3

Dzieci podczas I i II zwrotki piosenki są wiosną, kwiatami, lub zwierzątkami, podczas refrenu ilustrują ruchem czynności „Pani wiosny”.

Nauczyciel (przed rozpoczęciem zabawy) pokazuje dzieciom i opowiada, na czym polega dana zabawa

4

Dzieci wspólnie z nauczycielem wykonują kukłę marzannę

Nauczyciel pomaga dzieciom w wykonaniu kukły

 

5

Dzieci podczas grania muzyki biegają wokół ustawionych obok siebie krzesełek, na przerwę w muzyce siadają na krzesełkach (krzesełek jest o jedno mniej niż dzieci)

Nauczyciel (przed rozpoczęciem zabawy) tłumaczy dzieciom, na czym polega zabawa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Scenariusz zajęć nr 8

 

Grupa dzieci sześcioletnich

Data przeprowadzenia zajęć: 25.03.2009r.

Temat kompleksowy: „Witamy wiosnę”

Temat zajęć: „Topimy marzannę”.

 

Forma organizacji pracy: zespołowa, indywidualna.

 

Metoda: czynna (poznawanie, działanie).

 

Cele:

- topienie z dziećmi marzanny,

- kształtowanie u dzieci wyczucia rytmu, poprzez zabawy rytmiczne przy muzyce

 

Dziecko:

- wspólnie z Nauczycielem topi „marzannę”

- bawi się przy muzyce

 

Zagadnienia realizowane

- spacer - wspólne topienie marzanny

- zabawy rytmiczne przy muzyce

 

Pomoce: płyta z muzyką, instrumenty muzyczne: tamburyny, trójkąty, kołatki, grzechotki

 

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie do zajęć: wytłumaczenie dzieciom gdzie i w jakim celu idziemy.                                                                                                                 2. Spacer z marzanną - po drodze próba wystukiwania na różnych instrumentach muzycznych melodii piosenki „Nie spijcie kiedy wiosna”.

3. Powrót do przedszkola.

4. Zabawa ruchowa „Wycinamy słońce”.

Każde dziecko dostaje od nauczyciela kartkę z narysowanym kołem oraz nożyczki. Dziecko w rytm muzyki wycina koło po narysowanej linii.

1.      Zabawa ruchowa „Raz, dwa, trzy, Pani Wiosna patrzy”.

     Podczas trwania muzyki dzieci biegają po sali, podczas przerwy w muzyce

     przybierają nieruchomą pozę.

 

Lp

Czynności ucznia

Czynności nauczyciela

1

Przygotowanie się do spaceru

Wytłumaczenie dzieciom celu wycieczki, rozdanie dzieciom instrumentów muzycznych

2

Dzieci podczas spaceru próbują zagrać na instrumentach melodię piosenki „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

Nauczyciel śpiewa piosenkę „Nie śpijcie kiedy wiosna”.

3

Dzieci w rytm muzyki wycina koło po narysowanej linii

Nauczyciel (przed zabawą) rozdaje dzieciom kartki z narysowanym kołem, mówi na czym polega zabawa

4

Dzieci podczas trwania muzyki biegają po całej sali, podczas przerwy w muzyce przybierają nieruchomą pozę.

Nauczyciel (przed zabawą) mówi dzieciom, na czym polega zabawa, a podczas zabawy włącza i wyłącza muzykę.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Do niniejszej pracy napisałyśmy 8 scenariuszy zajęć do przeprowadzenia w grupie dzieci sześcioletnich.

Dwa pierwsze scenariusze zawierały przykłady zabaw rytmicznych przy muzyce, których wykorzystanie miało na celu kształtowanie wyczucia rytmu poprzez zabawę przy muzyce. Następne dwa scenariusze zawierały przykłady zabaw porządkowych i przestrzennych.

Scenariusze nr 5,6 zawierały ćwiczenia oddechowe a także elementy Metody ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne oraz słuchanie śpiewu i śpiewanie.

Pozostałe dwa scenariusze zawierają przykłady zabaw ruchowych przy muzyce.

W grupie dzieci sześcioletnich przeprowadziłyśmy zajęcia na podstawie naszych scenariuszy.

Dzieci uwielbiają zwłaszcza zabawy ruchowe przy muzyce. Ruch i muzyka jest przecież nieodzowną częścią życia dzieci, dlatego też tak bardzo lubią wszelkie formy zabawy a zwłaszcza te przy wykorzystaniu muzyki.

Takie zabawy wciąż sami wymyślamy i urozmaicamy. Ale są one niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka. Zdawać się może, jakie znaczenie mają dla dzieci zabawy porządkowe? Otóż mają zadanie zasadnicze w przedszkolu, czy w szkole, ponieważ nauczą dziecko jak szybko się ustawić, co jest istotnym elementem.

Bardzo ważne jest zastosowanie zasady, że „zaczyna się zawsze od początku” to znaczy np. w przypadku, kiedy chcemy przystąpić do nauki dzieci śpiewania piosenki najpierw należy zrobić z dziećmi ćwiczenia oddechowe.

W swojej pracy staramy się jak najczęściej stosować muzykę, a także różnorodne gry i zabawy, ćwiczenia ruchowe, ponieważ wiemy jak ważne są dla dzieci. Zachęcamy również rodziców do zabaw ruchowych z dziećmi w domu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    Zakończenie

 

 

Podsumowując niniejszą pracę stwierdzić należy, iż muzyka ma wielki, nieoceniony wprost wpływ na rozwój dzieci, zwłaszcza dzieci w wieku przedszkolnym.

Jest tak wiele rodzajów muzyki, że czasem trudno dokonać wyboru, jaką muzykę chcemy słuchać, czy co chcemy śpiewać. Jednakże przy doborze muzyki do słuchania, śpiewu, czy zabaw dla dzieci trzeba pamiętać o kilku warunkach: muszą być to utwory dostosowane przede wszystkim do wieku dziecka, rytmiczne, z łatwym do zapamiętania tekstem.

Samo słuchanie muzyki, ale także tańce i wiele rodzajów zabaw ruchowych przy muzyce ogromnie sprzyja właściwemu rozwojowi dzieci, rozwojowi nie tylko motorycznemu, ale również psychicznemu.

Należy także wspomnieć, iż w ciągu ostatniego dziesięciolecia liczba urodzeń dzieci niepełnosprawnych gwałtownie wzrosła. Jest wiele rodzajów terapii stosowanych w zależności od niepełnosprawności. W Polsce od niedawna muzyka stosowana jest w terapii. Muzykoterapia to jednak dziedzina szybko rozwijająca się. Stosuje się ją zwłaszcza w pracy z:

- dziećmi mającymi trudności w nauce czytania i pisania,

- dziećmi nadpobudliwymi, zahamowanymi,

- osobami upośledzonymi umysłowo.

Uważam, że jeszcze nie do końca zostały wykazane zalety pracy z muzyką, ponieważ jest to ogromny obszar. W chwili obecnej w nauczaniu przedszkolnym muzyka zajmuje wysoką pozycję, ale nie zaszkodziłoby gdyby było jej jeszcze więcej. Co prawda dzieci sześcioletnie nie są na tyle duże żeby znać wszystkich wybitnych kompozytorów i ich utwory jednak w dalszej edukacji muzyka powinna być prowadzona w większej liczbie godzin.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bibliografia

  

Joanna Cieślik – Klauza, Wychowanie w Przedszkolu, Warszawa 2006, nr 3

 

Ewa Hoffman – Lipska, Wychowanie w Przedszkolu, Warszawa 2005, nr 1

 

Zielona Sowa, Ilustrowana encyklopedia powszechna A-Z, Kraków 2008

 

Franus Edward, Rozwój dziecka w wieku przedszkolnym, Warszawa  1975

 

Lipska E., Przychodzińska M., Muzyka w nauczaniu początkowym. Metodyka, Warszawa 1991

 

Leksykon Muzyki od A do Ż , wydawnictwo Muza S.A, Warszawa 1995

 

Majewski Robert, Wiosenne nutki,  scenariusze zajęć z muzyki, Płock 2000

 

Nordoff Paul, Robbins Clive, Terapia i muzyka w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, Kraków 2008

 

 Przybylska Krystyna , Wychowanie muzyczne w przedszkolu, Warszawa 1977

 

Vademecum nauczyciela sześciolatków. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1977

 

Strona: www.sosw5.edukacja.czestochowa.pl/zr.doc

 

 

 

 

 

 

 



[1] Joanna Cieślik – Klauza, Wychowanie w Przedszkolu, O aktywności muzycznej, marzec 2006, nr 3, Warszawa  2006, s. 136

[2] Ewa Hoffman-Lipska, Wychowanie w Przedszkolu, Muzyka w przedszkolu, styczeń 2005, nr1, Warszawa 2005, s. 6

[3] WSIP Vademecum nauczyciela sześciolatków, Warszawa 1977, s.352

[4] Edward Franus, Rozwój dziecka w wieku przedszkolnym, Warszawa 1975, s. 128

[5] Józef Karol Lasocki , Podstawowe wiadomości z nauki o muzyce, Kraków 1960, s. 8

[6] Ewa Hoffman-Lipska, Wychowanie w Przedszkolu, Muzyka w przedszkolu, styczeń 2005, nr1, Warszawa 2005, s. 6

[7] Wydawnictwo Zielona Sowa, Ilustrowana encyklopedia powszechna A-Z, Kraków 2008, s. 632

[8] Przybylska Krystyna , Wychowanie muzyczne w przedszkolu, Warszawa 1977,  s.72

[9] Majewski Robert, Wiosenne nutki,  scenariusze zajęć z muzyki, Płock 2000, s.26/27, 31

[10] Kodály Zoltan- etnograf i kompozytor węgierski , był znanym reformatorem szkolnictwa muzycznego, opublikował też szereg prac pedagogicznych , wykorzystywanych w całym świecie.

[11]Lipska.E,  Przychodzińska.M. , Muzyka w nauczaniu początkowym . Metodyka, Warszawa 1991, s. 16

[12] Kairow.J:Pedagogika.T.2.Warszawa 1950, s. 160

[13] www.sosw5.edukacja.czestochowa.pl/zr.doc opracowanie: Urszula Palka

[14] tamże